بیمهٔ هوانوردی

Aviation Insurance

ایمنی و مقررات

بیمهٔ هوانوردی چند لایهٔ جدا دارد: بدنهٔ هواپیما، مسئولیت در برابر مسافر و شخص ثالث، و مسئولیت جنگ و تروریسم؛ حق بیمهٔ هرکدام از این لایه‌ها معمولاً به‌طور جداگانه محاسبه و گاهی از بازار بیمهٔ جداگانه‌ای خریداری می‌شود.

چرا چند لایه است

برخلاف بیمهٔ خودرو که معمولاً یک بیمه‌نامه چند خطر را با هم پوشش می‌دهد، بیمهٔ هوانوردی تجاری معمولاً به چند لایهٔ جدا تقسیم می‌شود، چون ریسک هرکدام ماهیت متفاوتی دارد و بازار بیمهٔ جداگانه‌ای برای آن شکل گرفته: بیمهٔ بدنهٔ هواپیما در برابر آسیب فیزیکی به خود هواپیما، بیمهٔ مسئولیت در برابر مسافران و اشخاص ثالث روی زمین، و بیمهٔ جنگ و خرابکاری که ریسک‌های سیاسی و امنیتی را جدا پوشش می‌دهد.

این تفکیک به شرکت هواپیمایی اجازه می‌دهد پوشش هرکدام را جداگانه با شرایط بازارش تنظیم کند؛ برای مثال می‌تواند بیمهٔ بدنه را برای کل ناوگان از یک بیمه‌گر بخرد و بیمهٔ جنگ را، که ریسکش به مسیرهای پروازی خاص وابسته است، از بیمه‌گر یا بازار دیگری تهیه کند.

بدنه و مسئولیت

بیمهٔ بدنه ارزش هواپیما را در صورت آسیب یا از دست رفتن کامل جبران می‌کند؛ ارزش بیمه‌شده معمولاً با استهلاک سالانهٔ هواپیما تعدیل می‌شود، پس ارزش بیمهٔ یک فروند مسن بسیار کمتر از هواپیمای نو همان مدل است. بیمهٔ مسئولیت، که معمولاً حجم مالی بزرگ‌تری دارد، خسارت به مسافران، بار، و اشخاص ثالث روی زمین را پوشش می‌دهد و اغلب زیر قراردادهای بین‌المللی مثل کنوانسیون مونترال محدوده و سقفی مشخص دارد.

کنوانسیون مونترال، که امروز بیشتر کشورهای دارای پرواز بین‌المللی به آن پیوسته‌اند، سقف مسئولیت شرکت هواپیمایی در قبال هر مسافر را در سطح جهانی هماهنگ کرده؛ پیش از این کنوانسیون، این سقف‌ها کشور به کشور و حتی مسیر به مسیر می‌توانست بسیار متفاوت باشد.

ریسک‌های ویژه

بیمهٔ جنگ و خرابکاری، که ریسک‌هایی مثل ربودن، خرابکاری عمدی یا سرنگونی در منطقهٔ درگیری را پوشش می‌دهد، معمولاً از بیمهٔ عادی هواپیما جداست و حق بیمه‌اش می‌تواند با تغییر وضعیت امنیتی منطقه‌ای که هواپیما در آن پرواز می‌کند، به‌سرعت بالا و پایین برود؛ برخی مسیرهای پروازی به همین دلیل، نه به‌خاطر ریسک فنی، برای شرکت‌های هواپیمایی گران یا غیراقتصادی می‌شوند.

برخی شرکت‌های هواپیمایی برای کاهش این نوسان، به‌جای خرید بیمهٔ جنگ برای یک مسیر پرریسک خاص، ترجیح می‌دهند آن مسیر را موقتاً از برنامهٔ پروازی خود حذف کنند؛ تصمیمی که اغلب اقتصادی است، نه لزوماً نشانهٔ ارزیابی رسمی خطر پرواز آن مسیر.