پایش و نقشهٔ اختلال ماهوارهای ناوبری (GPS Jamming & Spoofing)
ردیابی تداخلات الکترونیکی و تضعیف سیگنالهای موقعیتیابی ماهوارهای (GNSS/GPS) در حریم هوایی. دادهها از تحلیل نرخ کاهش دقت شاخص سلامت ناوبری (NIC) و هشدارهای قطع موقعیت ماهوارهای دریافتشده از فرستندههای ADS-B هواپیماهای در حال پرواز استخراج میشوند.
وضعیت اختلال در مناطق پروازی منطقه (FIR Summary)
سطح ریسک تداخل امواج رادیویی و جعل موقعیت (Spoofing) به تفکیک حریم هواییجنوب ایران، عراق، کویت، امارات، قطر، عمان
مرزهای غربی و شمال غربی ایران، مناطق مرزی
حریم هوایی عراق و مرزهای مشترک با سوریه
حریم هوایی لبنان، قبرس، اردن و کریدورهای ساحلی
جنوب شرق و شرق ترکیه
مسیرهای حاشیه دریای سیاه و قفقاز
کانونهای شناساییشده با بیشترین تداخل (Active Jamming Hotspots)
سلولهای نیمدرجهای با بالاترین درصد گزارش فقدان و تنزل سیگنال ماهوارهای| رتبه | مختصات سلول (Lat, Lon) | موقعیتهای ارسالی | خوانشهای سلامت | سیگنالهای مخدوش | درصد اختلال | سطح هشدار |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 83.0° N, 78.0° E | ۱۲۳ | ۱۵ | ۱۵ | ۱۰۰.۰٪ | بحرانی |
| 2 | 83.0° N, 77.0° E | ۱۱۴ | ۱۰ | ۱۰ | ۱۰۰.۰٪ | بحرانی |
| 3 | 83.0° N, 76.0° E | ۱۳۹ | ۱۵ | ۱۴ | ۹۳.۳٪ | بحرانی |
| 4 | 83.0° N, 79.0° E | ۱۱۷ | ۱۳ | ۱۲ | ۹۲.۳٪ | بحرانی |
| 5 | 83.0° N, 87.0° E | ۱۴۴ | ۱۱ | ۱۰ | ۹۰.۹٪ | بحرانی |
| 6 | 83.0° N, 75.0° E | ۱۵۰ | ۱۸ | ۱۶ | ۸۸.۹٪ | بحرانی |
| 7 | 83.0° N, 81.0° E | ۱۱۱ | ۱۵ | ۱۳ | ۸۶.۷٪ | بحرانی |
| 8 | 83.0° N, 80.0° E | ۲۸۲ | ۱۸ | ۱۵ | ۸۳.۳٪ | بحرانی |
| 9 | 84.0° N, 72.0° E | ۱۱۳ | ۱۰ | ۸ | ۸۰.۰٪ | بحرانی |
| 10 | 84.0° N, 85.0° E | ۱۰۸ | ۱۸ | ۱۴ | ۷۷.۸٪ | بحرانی |
| 11 | 83.0° N, 73.0° E | ۱۵۴ | ۲۰ | ۱۵ | ۷۵.۰٪ | بحرانی |
| 12 | 83.0° N, 74.0° E | ۱۶۸ | ۱۶ | ۱۲ | ۷۵.۰٪ | بحرانی |
مفاهیم هوانوردی: اختلال و جعل موقعیت ماهوارهای چیست؟
۱. تفاوت جمینگ (Jamming) و اسپوفینگ (Spoofing)
جمینگ (Jamming): ارسال نویز رادیویی قوی روی فرکانسهای L1/L2 ماهوارههای GPS که گیرنده هواپیما را از دریافت سیگنال عاجز کرده و خطای قطع Fix ایجاد میکند.
اسپوفینگ (Spoofing): ارسال سیگنال جعلی شبیهسازیشده که گیرنده هواپیما را فریب میدهد تا موقعیت اشتباهی (گاهی صدها مایل دورتر در فرودگاه دیگری) را گزارش کند. این حالت خطرناکترین وضعیت ناوبری است.
۲. شاخص صحت ناوبری (NIC) چگونه اندازهگیری میشود؟
هر پیام ADS-B حامل یک مقدار عددی به نام Navigation Integrity Category (NIC) است. این شاخص شعاع کران اطمینان موقعیت هواپیما را مشخص میکند. هنگامی که هواپیما با پارازیت ماهوارهای مواجه میشود، این شاخص افت کرده و وضعیت degraded یا lost fix فعال میگردد.
هواپیماهای مسافربری در مواجهه با قطعی GPS به سیستمهای اینرسیایی داخلی (IRS) و ایستگاههای رادیویی زمینی (VOR/DME) سوئیچ میکنند.