سوخت پایدار هوانوردی
Sustainable aviation fuel (SAF)موتور و پیشرانش
سوخت پایدار هوانوردی، که بهاختصار SAF نامیده میشود، جایگزینی سنتزی یا زیستی برای سوخت جت است که بدون تغییر در موتور با آن مخلوط میشود. امروز سهم آن در کل سوخت جت مصرفی جهان هنوز کمتر از یک درصد است و قیمتش چند برابر سوخت معمولی.
از کجا ساخته میشود
بیشتر SAF تولیدشدهٔ امروز از روش موسوم به HEFA ساخته میشود: روغنهای پختوپز مصرفشده و چربیهای حیوانی و روغنهای گیاهی با هیدروژن پردازش میشوند تا به مولکولهایی شبیه سوخت جت تبدیل شوند. روشهای دیگری مثل فیشر-تروپش، که سوخت را از گاز سنتزی تولیدشده از زیستتوده یا زباله میسازد، و تبدیل الکل به جت، هنوز سهم کوچکتری دارند اما در حال گسترشاند.
چرا موتور را تغییر نمیدهد
SAF طبق استاندارد ASTM D7566 با ترکیبات شیمیایی بسیار نزدیک به سوخت جت معمولی ساخته میشود و امروز فقط بهصورت مخلوط، تا سقف پنجاه درصد با سوخت جت فسیلی، مجاز شمرده میشود؛ همین شباهت است که آن را یک سوخت جایگزین میکند نه یک طرح موتور جدید. آزمایش پرواز با صد درصد SAF بدون مخلوط در چند مدل موتور در حال انجام است اما هنوز به گواهی عمومی نرسیده.
مقیاس و انگیزهٔ استفاده
هدف اصلی SAF کاهش کربن در طول چرخهٔ عمر سوخت است، نه لزوماً کاهش آلایندهٔ خروجی از اگزوز موتور؛ کربنی که در تولید مادهٔ اولیهٔ آن جذب شده بوده، جبران بخشی از کربنی میشود که هنگام سوختن آزاد میشود. اتحادیهٔ اروپا با برنامهٔ ReFuelEU سهم اجباری فزایندهٔ SAF در سوختگیری فرودگاههای اروپایی را هرساله بالاتر برده، اما تولید جهانی هنوز بسیار کوچکتر از نیاز کل ناوگان است و قیمت آن معمولاً دو تا پنج برابر سوخت جت معمولی.