مصرف سوخت ویژه

Specific fuel consumption

موتور و پیشرانش

مصرف سوخت ویژه می‌گوید یک موتور برای تولید هر واحد رانش در هر ساعت چقدر سوخت می‌سوزاند؛ هرچه این عدد پایین‌تر باشد موتور کاراتر است. موتورهای توربوفن بزرگ‌کنارگذر امروزی نسبت به توربوجت‌های نسل قدیم کمتر از نصف سوخت به ازای هر واحد رانش مصرف می‌کنند.

تعریف و واحد

مصرف سوخت ویژه، که در متن‌های انگلیسی TSFC نوشته می‌شود، حاصل تقسیم نرخ مصرف سوخت بر مقدار رانش تولیدشده است؛ واحد رایج آن کیلوگرم سوخت در ساعت به ازای هر کیلونیوتن رانش، یا معادل انگلیسی‌اش پوند سوخت در ساعت به ازای هر پوند نیرو. عددی مستقل از اندازهٔ موتور است، پس موتور کوچک و بزرگ را می‌توان از نظر بازده مستقیماً با آن مقایسه کرد.

چه چیزهایی این عدد را پایین می‌آورد

نسبت کنارگذر بالاتر، نسبت فشار کلی موتور بالاتر (فشاری که کمپرسور نسبت به ورودی ایجاد می‌کند)، و دمای مجاز بالاتر ورودی توربین، هر سه مستقیماً مصرف سوخت ویژه را کاهش می‌دهند؛ به همین دلیل موتورهای امروزی روی هر سه جبهه هم‌زمان پیشرفت کرده‌اند، نه فقط با بزرگ‌کردن فن.

روند تاریخی این عدد رو به کاهش بوده: توربوجت‌های دههٔ ۱۹۶۰ میلادی چیزی نزدیک به یک پوند سوخت در ساعت به ازای هر پوند رانش مصرف می‌کردند؛ توربوفن‌های بزرگ‌کنارگذر امروزی به حدود نیمی از آن یا کمتر رسیده‌اند.

چرا برای هزینهٔ پرواز مهم است

سوخت بزرگ‌ترین یا از بزرگ‌ترین اقلام هزینهٔ عملیاتی هر پرواز است؛ کاهش چند درصدی مصرف سوخت ویژه روی موتوری که هزاران ساعت پرواز می‌کند، در طول عمر آن به میلیون‌ها لیتر سوخت صرفه‌جویی‌شده می‌رسد. همین رقابت است که خطوط هوایی را به سمت نسل‌های جدیدتر موتور مثل LEAP و PW1000G و Trent XWB می‌کشاند، صرف‌نظر از قیمت اولیهٔ بالاترشان.