تریم
Trimاصول پرواز
تریم فرمان را در یک وضعیت پروازی از نیروی دستی خالی میکند، بدون آنکه موقعیت خودِ سطح کنترل را عوض کند. با تنظیم آن، خلبان دیگر مجبور نیست پیوسته فرمان را در یک جهت نگه دارد تا هواپیما در ارتفاع و سرعت دلخواه بماند.
فرق تریم با فرماندادن
وقتی خلبان فرمان را میکشد، فرمان افقی دم بالا میرود و دماغه بالا میآید؛ اما اگر او فرمان را رها کند، فنر و بار آیرودینامیکی آن را به حالت اول برمیگردانند و دماغه دوباره پایین میرود. تریم، برخلاف این، تِب کوچکی روی لبهٔ عقب فرمان دم را تنظیم میکند که بار آیرودینامیکی روی خودِ فرمان را خنثی میکند؛ نتیجه این است که خلبان میتواند فرمان را رها کند و هواپیما همچنان در همان زاویهٔ فراز بماند.
به زبان دیگر، فرماندادن هواپیما را به وضعیت تازه میبرد، و تریم آن وضعیت تازه را بدون نیاز به نیروی دستی نگه میدارد. اکثر تِبهای تریم روی فرمان افقی دم نصباند، اما تریم سکان و تریم ایلرون هم در بسیاری هواپیما برای جبران عدمتقارن دائمی (مثل رانش نامتقارن در پرواز تکموتور از دو موتور) وجود دارد.
چرا هر تغییر سرعت یا قدرت، تریم تازه میخواهد
با تغییر سرعت هوایی یا قدرت موتور، نیروی لازم روی فرمان دم برای حفظ همان زاویهٔ فراز عوض میشود؛ اگر خلبان تریم را دوباره تنظیم نکند، باید پیوسته نیرویی دستی به فرمان وارد کند تا هواپیما دماغهاش بالا یا پایین نرود. به همین دلیل تریم بخشی روتین از هر تغییر سرعت، ارتفاع یا پیکربندی (مثل بیرونآوردن فلپ) است، نه یک تنظیم یکباره.
تریم اشتباه یا خراب یکی از خطرناکترین نقصهای فنی است، چون میتواند نیرویی روی فرمان بگذارد که خلبان باید پیوسته در برابرش مقاومت کند؛ چند سانحهٔ شناختهشدهٔ هوانوردی از تنظیم نادرست تریم فراز پیش از برخاست سرچشمه گرفتهاند.
تریم خودکار
در بسیاری هواپیماهای مسافربری امروزی، رایانهٔ پرواز بخشی از تنظیم تریم را خودکار انجام میدهد، بهخصوص هنگام تغییر پیکربندی فلپ یا تغییر قدرت موتور؛ اما مسئولیت نهایی تریم درست، همچنان با خلبان است و بسیاری کتابچهٔ آموزشی، بررسی وضعیت تریم را بخشی الزامی از فهرست پیش از برخاست قرار میدهند.
خودکارسازی تریم، خودِ نیاز به آن را از بین نمیبرد؛ حتی خلبان خودکار هواپیما هم برای حفظ یک وضعیت پروازی، پیوسته تریم را تنظیم میکند و اگر آن را خاموش کند، همان نیروی روی فرمان که خلبان انسانی احساس میکرد، بهناگهان روی دست خلبان میافتد.