هوانوردی در دو جنگ جهانی

Aviation in the World Wars

تاریخ و صنعت

دو جنگ جهانی هواپیما را از وسیلهٔ شناسایی سبک به جنگنده و بمب‌افکن فلزی و سریع تبدیل کردند و زیرساخت و فناوری‌ای به‌جا گذاشتند که بعد از هر جنگ، پایهٔ هوانوردی تجاری شد.

جنگ جهانی اول: از شناسایی تا نبرد هوایی

در آغاز جنگ جهانی اول در ۱۹۱۴ هواپیما ابزاری برای شناسایی موقعیت دشمن بود، نه جنگیدن. طی چهار سال جنگ، سازندگان آلمانی و فرانسوی و بریتانیایی هواپیماهایی ساختند که مسلسل داشتند و می‌توانستند با هم درگیر شوند؛ همین رقابت، سرعت و ارتفاع پرواز و توان موتور را در مدتی کوتاه چند برابر کرد.

پایان جنگ در ۱۹۱۸ هزاران هواپیما و خلبان آموزش‌دیده و کارخانه‌های آماده به‌جا گذاشت که دیگر مشتری نظامی نداشتند. بخشی از همین ظرفیت مازاد بود که در دههٔ ۱۹۲۰ به شرکت‌های هواپیمایی مسافربری اولیه در اروپا و آمریکا تبدیل شد.

دهه‌های میان دو جنگ

بین دو جنگ، هواپیمای مسافری از دوبالهٔ چوبی و پارچه‌ای به تک‌بال فلزی رسید. هواپیماهایی مثل داگلاس DC-3، که در ۱۹۳۵ به پرواز درآمد، برای نخستین‌بار پرواز مسافربری را بدون یارانهٔ دولتی سودآور کردند و تا دهه‌ها بعد در سراسر جهان از جمله ایران در خطوط داخلی کار می‌کردند.

در همین دوره موتور جت هم در آزمایشگاه شکل گرفت: فرانک ویتل در بریتانیا و هانس فون اوهاین در آلمان، مستقل از هم، طرح موتور توربوجت را توسعه دادند؛ فناوری‌ای که هنوز کاربرد نظامی یا تجاری نداشت اما در جنگ بعدی به میدان آمد.

جنگ جهانی دوم و ورود جت

جنگ جهانی دوم (۱۹۳۹ تا ۱۹۴۵) تولید هواپیما را به مقیاسی صنعتی رساند؛ آمریکا به‌تنهایی صدها هزار هواپیما ساخت. آلمان در ۱۹۴۴ نخستین جنگندهٔ جت عملیاتی جهان، مسرشمیت Me ۲۶۲، را به میدان فرستاد؛ دیر برای تغییر سرنوشت جنگ، اما زودتر از هر رقیب متفقین.

بعد از جنگ، فرودگاه‌ها و رادار و ناوبری رادیویی‌ای که برای عملیات نظامی ساخته شده بود، برای هوانوردی تجاری به میراث ماند؛ و هزاران خلبان و مهندس باتجربهٔ نظامی، نیروی کار آمادهٔ صنعتی شدند که در دههٔ ۱۹۵۰ عصر جت را ممکن کرد.