لاستیک و ترمز و ضدقفل
Tires, brakes and anti-skidساختار و سامانهها
چرخهای هواپیما لاستیکهایی با فشار بسیار بالاتر از خودرو دارند، ترمزشان با اصطکاک دیسک کربنی گرما را جذب میکند، و سامانهٔ ضدقفل مانند ایبیاس خودرو از قفلشدن چرخ روی باند خیس جلوگیری میکند.
لاستیک هواپیما
لاستیکهای هواپیما با فشار هوایی در حدود 200 پوند بر اینچ مربع یا بیشتر باد میشوند، چندین برابر فشار لاستیک خودرو، چون باید در لحظهٔ برخورد با باند وزن چند ده تن را در کسری از ثانیه تحمل کنند.
بیشتر لاستیکهای هواپیما چند بار، معمولاً حدود شش تا هشت بار بسته به نوع، رویهکوبی و بازیافت میشوند پیش از آنکه کاملاً کنار گذاشته شوند؛ این کار هزینهٔ عملیاتی را نسبت به خرید لاستیک نو در هر بار پایین میآورد.
ترمزهای دیسکی کربنی
بیشتر هواپیماهای مسافربری امروزی از ترمز دیسکی کربن-کربن استفاده میکنند که نسبت به دیسک فلزی سبکتر است و دمای بسیار بالاتری را بدون آسیب تحمل میکند؛ در فرود سنگین، دمای دیسک ترمز میتواند به چند صد درجهٔ سلسیوس برسد.
به همین دلیل دمای ترمز روی نمایشگر کاکپیت دیده میشود، و برخی هواپیماها فنهای خنککننده برای تسریع افت دما پیش از پرواز بعدی دارند، چون ترمز داغ ممکن است زمان چرخش هواپیما در فرودگاه را طولانیتر کند.
سامانهٔ ضدقفل
سامانهٔ ضدقفل ترمز، شبیه ایبیاس خودرو، سرعت چرخش هر چرخ را جداگانه زیر نظر دارد و اگر چرخی نسبت به بقیه خیلی کند شود یا کاملاً بایستد، فشار ترمز همان چرخ را لحظهای کم میکند تا دوباره بچرخد. چرخ قفلشده روی باند خیس یا یخزده لغزش میکند و هم مسافت ترمزگیری را زیاد میکند و هم لاستیک را میسوزاند.
این سامانه بهطور خودکار و مستقل از فشار پای خلبان روی ترمز کار میکند و در هر لحظهٔ توقف روی باند فعال است، از برخاست ناموفق گرفته تا فرود عادی.
عوامل کمکی توقف
ترمز چرخ تنها راه توقف هواپیما نیست: اسپویلرهای روی بال باز میشوند و با از بین بردن نیروی برخاستهکننده وزن هواپیما را کامل روی چرخها میاندازند، و ریورس تراست موتور جهت رانش را برای چند ثانیه معکوس میکند.
خلبانان پیش از فرود یک تنظیم اتوبریک انتخاب میکنند که میزان ترمزگیری خودکار را بر اساس طول باند و شرایط هوا مشخص میکند، بهجای آنکه به فشار دستی پا روی ترمز در لحظهٔ فرود متکی باشند.