ارابهٔ فرود

Landing gear

ساختار و سامانه‌ها

ارابهٔ فرود وزن هواپیما را روی زمین حمل می‌کند و ضربهٔ برخورد با باند را جذب می‌کند؛ در پرواز جمع می‌شود تا پسای هوایی کم شود و در فرود با قفلی مکانیکی باز و ثابت می‌ماند.

چیدمان ارابه

بیشتر هواپیماهای مسافربری چیدمان سه‌چرخ دارند: یک ارابهٔ دماغه زیر بینی و دو ارابهٔ اصلی زیر بال یا بدنه که بیشتر وزن روی آن‌هاست. ارابهٔ دماغه معمولاً قابل فرمان‌دهی است و مسیر هواپیما را روی زمین کنترل می‌کند.

هرچه هواپیما بزرگ‌تر و سنگین‌تر باشد، هر پایهٔ ارابهٔ اصلی به‌جای یک چرخ، چند چرخ در یک بوژی دارد تا وزن روی سطح بیشتری از باند پخش شود؛ بوئینگ 777 در هر ارابهٔ اصلی شش چرخ دارد، و ایرباس A380 هر پایه را با چهار یا شش چرخ در چند بوژی جداگانه توزیع می‌کند.

کمک‌فنر الیو-نیوماتیک

هر پایهٔ ارابه یک کمک‌فنر الیو دارد که ترکیبی از روغن هیدرولیک و نیتروژن فشرده است. هنگام برخورد چرخ با باند، روغن از یک منفذ باریک عبور می‌کند و انرژی ضربه را به گرما تبدیل می‌کند، درست مثل کمک‌فنر خودرو اما با فشار و بار بسیار بالاتر.

فشار درست نیتروژن در این کمک‌فنر روزانه بررسی می‌شود، چون افت فشار می‌تواند نشانهٔ نشتی باشد و روی رفتار هواپیما هنگام تاکسی و فرود اثر بگذارد.

جمع‌شدن، قفل و رهاسازی اضطراری

پس از برخاست، ارابه با موتورهای هیدرولیکی به داخل بدنه یا بال جمع می‌شود و درهای ارابه بسته می‌شوند تا پسای هوایی کم شود؛ در فرود، همین مسیر معکوس طی می‌شود و یک قفل مکانیکی مطمئن می‌شود که ارابه کاملاً باز و ثابت شده پیش از آنکه هواپیما وزنش را روی آن بیندازد.

اگر سامانهٔ هیدرولیک اصلی از کار بیفتد، بیشتر هواپیماها یک رهاساز اضطراری دارند که با نیروی وزن و باد، بدون فشار هیدرولیک، ارابه را به‌صورت آزاد پایین می‌اندازد؛ این تنها یک راه پشتیبان است و باید در هوا و پیش از فرود فعال شود.

بار برخورد و بازرسی فرود سخت

طراحی ارابه برای جذب ضربه در یک محدودهٔ سرعت نزول مشخص در لحظهٔ برخورد آزمایش می‌شود؛ فرودی که از این آستانه که به‌طور دقیق بسته به مدل و وزن هواپیما متفاوت است فراتر برود، «فرود سخت» شناخته می‌شود.

پس از هر فرود سختی که سامانه‌های هواپیما ثبت کنند، تیم فنی ارابه، بال و بدنه را برای ترک یا تغییر شکل بازرسی می‌کند پیش از آنکه هواپیما دوباره پرواز کند؛ این یکی از دلایلی است که داده‌های ثبت‌شدهٔ پرواز پس از هر فرود بررسی می‌شود.

واژه‌ها