کد اشتراکی

Codeshare

تاریخ و صنعت

کد اشتراکی یعنی یک پرواز که فیزیکی فقط با یک خط هوایی انجام می‌شود، زیر شمارهٔ پرواز چند خط هوایی دیگر هم فروخته می‌شود؛ ابزاری که به مسافر شبکهٔ گسترده‌تری می‌دهد بدون آنکه شرکت‌های هواپیمایی هواپیمای بیشتری بخرند.

یک پرواز، چند شماره

در پیمان کد اشتراکی، خط هوایی «عملیاتی» هواپیما و خدمه را فراهم می‌کند و پرواز را واقعاً انجام می‌دهد، اما یک یا چند خط هوایی «بازاریاب» دیگر همان پرواز را زیر کد و شمارهٔ خودشان به مسافر می‌فروشند. برای نمونه پروازی که فیزیکی با یک خط هوایی اروپایی انجام می‌شود، ممکن است هم‌زمان با شمارهٔ پرواز آن خط هوایی و هم با شمارهٔ پرواز شریک آسیایی‌اش در سامانهٔ رزرو دیده شود.

مسافر روی صفحهٔ رزرو معمولاً می‌بیند «عامل پرواز: ...» یا عبارتی مشابه، که نشان می‌دهد کدام خط هوایی واقعاً هواپیما را می‌راند؛ این تفاوت برای قوانینی مثل غرامت تأخیر یا سیاست بار همراه اهمیت دارد، چون آن قوانین بر اساس خط هوایی عملیاتی اعمال می‌شوند نه بازاریاب.

چرا خطوط هوایی به آن نیاز دارند

کد اشتراکی به یک خط هوایی اجازه می‌دهد در نقشهٔ مسیرش مقصدهایی را نشان دهد که خودش هرگز به آن‌ها پرواز نمی‌کند، از طریق پرواز شریکش. این معمولاً درون همان اتحادهای هوایی مثل استار آلاینس یا وان‌ورلد اتفاق می‌افتد، اما می‌تواند میان دو خط هوایی بدون اتحاد مشترک هم امضا شود.

برای مسافر، کد اشتراکی یعنی یک بلیت واحد می‌تواند دو یا سه پرواز از خطوط هوایی مختلف را به هم وصل کند با یک تحویل بار و یک مسئولیت رسیدگی به مشکلات مسیر، به‌جای آنکه مسافر مجبور شود جداگانه با هر خط هوایی بلیت بگیرد و ریسک از دست دادن اتصال را خودش بپذیرد.

چیزی که کد اشتراکی نیست

کد اشتراکی با «اجارهٔ خیس» فرق دارد: در کد اشتراکی، هواپیمای خط هوایی عملیاتی خودش را می‌راند و فقط شماره‌ای اضافه به آن پرواز چسبانده می‌شود، در حالی که در اجارهٔ خیس، یک خط هوایی هواپیما و خدمهٔ خط هوایی دیگری را به‌طور کامل به کار می‌گیرد. این دو مفهوم گاهی در یک پرواز واحد هم‌زمان دیده می‌شوند، اما از نظر قانونی و مالی جدا از هم تنظیم می‌شوند.

برخی کشورها یا مقررات ملی محدودیت‌هایی روی کد اشتراکی می‌گذارند، مثلاً الزام به اطلاع‌رسانی شفاف به مسافر پیش از خرید بلیت که کدام خط هوایی واقعاً پرواز را انجام می‌دهد؛ قاعده‌ای که مستقیماً از همان تمایز میان عامل و بازاریاب پرواز می‌آید.