سامانهٔ مدیریت پرواز
Flight Management System (FMS)ساختار و سامانهها
سامانهٔ مدیریت پرواز رایانهای است که مسیر، ارتفاع بهینه و مصرف سوخت هواپیما را از پیش محاسبه میکند؛ خلبان مسیر را در آن وارد میکند و خلبان خودکار همان مسیر را دنبال میکند، نه اینکه خودش تصمیم بگیرد کجا برود.
چه کاری انجام میدهد
سامانهٔ مدیریت پرواز یک پایگاه داده از فرودگاهها، نقاط عبور و مسیرهای هوایی جهان را در خود دارد، و روی آن مسیر برنامهریزیشدهٔ همان پرواز مشخص را بار میکند؛ این پایگاه داده هر چند هفته یکبار بهروزرسانی میشود تا تغییرات مسیرهای هوایی و ناوبری در آن اعمال شود.
علاوه بر مسیر، این سامانه با توجه به وزن هواپیما، باد و ارتفاع، سرعت و ارتفاع کروز بهینه از نظر مصرف سوخت را محاسبه میکند و تخمین میزند که هواپیما در هر نقطهٔ مسیر با چقدر سوخت و در چه ساعتی خواهد رسید.
ورودی خلبان
خلبانان با یک صفحهکلید و نمایشگر کوچک، معروف به واحد کنترل چندمنظوره، مسیر را وارد یا تغییر میدهند؛ برای نمونه اگر کنترل ترافیک هوایی مسیر یا ارتفاع جدیدی بدهد، خلبان همان تغییر را در سامانهٔ مدیریت پرواز وارد میکند تا خلبان خودکار مسیر تازه را دنبال کند.
رابطه با خلبان خودکار
سامانهٔ مدیریت پرواز خودش سطوح کنترلی را حرکت نمیدهد؛ آن کار خلبان خودکار است. وقتی خلبان حالت پیروی از مسیر افقی و عمودی برنامهریزیشده را فعال میکند، خلبان خودکار دستورهای لازم را از سامانهٔ مدیریت پرواز میگیرد و اجرا میکند، درست مثل یک راننده که مسیر جیپیاس را دنبال میکند اما فرمان را خودش میچرخاند.
مسیر و دایرهٔ عظیمه
مسیرهای پیشنهادی سامانهٔ مدیریت پرواز روی مسافتهای بلند معمولاً به دایرهٔ عظیمه، یعنی کوتاهترین مسیر روی سطح کرهٔ زمین، نزدیک است، هرچند مسیر نهایی با محدودیتهای مسیرهای هوایی، باد و فضای هوایی قابلعبور تعدیل میشود؛ به همین دلیل روی نقشهٔ تخت، مسیر یک پرواز بلند اغلب بهجای خط راست، بهصورت یک کمان دیده میشود.