سامانهٔ سوخت و انتقال بین مخازن
Fuel system and inter-tank transferساختار و سامانهها
سوخت هواپیما در چند مخزن جدا در بال و گاهی بدنه یا دم نگه داشته میشود؛ پمپها آن را بین مخازن جابهجا میکنند تا هم موتورها را تغذیه کنند و هم توازن وزن بین بال چپ و راست و مرکز ثقل هواپیما حفظ شود.
مخازن سوخت
بیشتر سوخت در دو مخزن بال چپ و راست نگه داشته میشود، و بسیاری از هواپیماها یک مخزن مرکزی زیر کف کابین هم دارند. برخی هواپیماهای برد بلند مثل ایرباس A340 و بوئینگ 777 یک مخزن کوچکتر در پایهٔ باله افقی دم نیز دارند که ظرفیت سوخت کل را افزایش میدهد.
پمپ و انتقال بین مخازن
پمپهای الکتریکی داخل هر مخزن سوخت را به سمت موتورها میرانند، و پمپهای انتقال جداگانه سوخت را بین مخازن جابهجا میکنند تا مثلاً اگر یک بال کمی سریعتر از دیگری سوخت مصرف کند، توازن دوباره برقرار شود. در شرایط اضطراری، برخی هواپیماها امکان تخلیهٔ سریع بخشی از سوخت در هوا را هم دارند تا وزن پیش از فرود اضطراری کاهش یابد.
تغذیهٔ موتور و کراسفید
هر موتور معمولاً از مخزن سمت خودش تغذیه میشود، اما یک شیر کراسفید امکان میدهد هر موتور از مخزن طرف مقابل هم سوخت بگیرد؛ این قابلیت وقتی اهمیت پیدا میکند که یک موتور از کار بیفتد و باید مصرف سوخت مخازن باقیمانده مدیریت شود.
سوخت و مرکز ثقل
ترتیب مصرف سوخت از مخازن مختلف تنها دربارهٔ تغذیهٔ موتور نیست؛ روی مرکز ثقل هواپیما هم اثر میگذارد، بهویژه وقتی مخزن دم درگیر باشد. هواپیمای کنکورد ابرصوت نمونهٔ افراطی این استفاده بود: در گذار به سرعت ابرصوت، خلبانان عمداً سوخت را به مخزن عقبتر منتقل میکردند تا مرکز ثقل با تغییر توزیع فشار هوا روی بدنه هماهنگ بماند، کاری که در هواپیماهای مسافربری معمولی زیرصوت به این شکل انجام نمیشود.