اختلال و جعل GPS
GPS jamming & spoofingناوبری و مراقبت پرواز
اختلال GPS سیگنال ماهواره را با نویز خفه میکند و جعل GPS سیگنال دروغین بهجایش میفرستد تا هواپیما موقعیت غلط بخواند؛ هر دو در سالهای اخیر نزدیک مناطق درگیری، از جمله خلیج فارس و دریای سیاه، گزارش شدهاند.
تفاوت اختلال و جعل
اختلال، سیگنال ماهواره را زیر نویزی قویتر گم میکند، طوری که گیرندهٔ هواپیما اصلاً موقعیتی بهدست نمیآورد. جعل، پیچیدهتر است: فرستندهای زمینی سیگنالی جعلی و شبیه ماهواره واقعی میفرستد تا گیرنده موقعیتی غلط، اما باورپذیر، محاسبه کند.
چرا نزدیک مناطق درگیری بیشتر دیده میشود
جامر و فرستندهٔ جعل معمولاً برای دفاع از هدفی نظامی در برابر پهپاد یا موشک هدایتشونده با GPS به کار میروند؛ هواپیمای مسافربری که تصادفاً در همان منطقه پرواز میکند، اثر جانبی این تجهیزات را هم میگیرد. مناطقی مثل خلیج فارس، دریای سیاه و مرز بعضی کشورهای درگیر، در سالهای اخیر گزارشهای مکرری از این پدیده داشتهاند.
واکنش خلبان و سامانههای پشتیبان
هواپیمای مدرن موقعیت GNSS را با ناوبری اینرسی و VOR/DME زمینی میسنجد؛ اختلاف بزرگ میان این منابع، هشداری به خلبان میدهد که به GPS اعتماد کامل نکند. خلبان همچنین میتواند به کنترلر گزارش دهد تا هواپیماهای دیگر هم آگاه شوند.
چه چیزی روی آسمانجو دیده میشود
اگر هواپیمای دیدهشده به آسمانجو خودش دچار جعل GPS شده باشد، همان موقعیت غلط را پخش میکند و نقشه هم همان پرش یا جهش ناگهانی را نشان میدهد؛ این جهش لزوماً یعنی مشکل واقعی در پرواز هواپیما نیست، میتواند فقط مشکل سیگنالی باشد که خود هواپیما هم قربانی آن است، نه عامل آن.