جیپیدبلیواس و ایجیپیدبلیواس
GPWS and EGPWSساختار و سامانهها
سامانهٔ هشدار نزدیکی به زمین با اندازهگیری فاصلهٔ لحظهای هواپیما تا زمینِ زیر آن هشدار میدهد؛ نسخهٔ پیشرفتهتر با نقشهٔ زمین و موقعیت جیپیاس، زمین جلوی مسیر پرواز را هم پیشبینی میکند، نه فقط زمین زیر بال.
نسخهٔ اولیه
سامانهٔ اولیهٔ هشدار نزدیکی به زمین، با استفاده از رادیو ارتفاعسنج، فاصلهٔ عمودی هواپیما تا زمینِ مستقیماً زیر آن را میسنجد و اگر این فاصله خیلی سریع کم شود یا از حد ایمن پایینتر برود، هشدارهای صوتی مثل «پولآپ» یا «ترین» پخش میکند.
محدودیت این نسخه در همان اندازهگیری نهفته است: تنها زمین مستقیماً زیر هواپیما را میبیند، نه زمینی که کمی جلوتر ممکن است ناگهان بالا بیاید، مثل دامنهٔ یک کوه.
نسخهٔ پیشرفته
نسخهٔ پیشرفته، با ترکیب موقعیت جیپیاس هواپیما و یک پایگاه داده از ارتفاع زمین در سراسر جهان، میتواند زمین جلوی مسیر پرواز را پیش از رسیدن به آن بررسی کند، نه فقط زمین زیر بال در همان لحظه. این قابلیت نگاهبهجلو، تفاوت اصلی آن با نسخهٔ قدیمی است.
اگر مسیر پروازی و روند نزول فعلی هواپیما در چند ثانیهٔ آینده به برخورد با زمین یا کوهی که در پایگاه داده ثبت شده برسد، این سامانه هشدار میدهد، حتی پیش از آنکه رادیو ارتفاعسنج تغییری نشان دهد.
کاهش برخورد کنترلشده با زمین
برخورد کنترلشدهٔ هواپیمای سالم با زمین، یعنی حادثهای که در آن خدمهٔ پرواز هواپیمایی کاملاً سالم را ناخواسته به زمین میزنند، پیش از رواج این سامانه یکی از علل اصلی سقوط هواپیماهای مسافربری بود. پس از الزامیشدن نسخهٔ پیشرفته در بسیاری از کشورها، سهم این نوع حادثه در آمار سقوط جهانی به میزان محسوسی کاهش یافت، هرچند رقم دقیق آن بسته به دوره و منطقهٔ آماری متفاوت گزارش میشود.