سامانهٔ هشدار برخورد هوایی
TCASناوبری و مراقبت پرواز
TCAS دستگاهی مستقل از مراقبت پرواز است که با پرسیدن مستقیم از ترانسپوندر هواپیماهای اطراف، اگر دو هواپیما بهخطرناکی نزدیک شوند، به هر دو خلبان دستور فرار عمودی میدهد؛ آخرین لایهٔ ایمنی است، نه جایگزین کنترلر.
چرا لایهای مستقل از کنترلر لازم بود
مراقبت پرواز و خود خلبان میتوانند اشتباه کنند: دستور غلط، خطای شنیداری، یا تأخیر در واکنش. TCAS مستقیماً از ترانسپوندر هواپیماهای اطراف میپرسد و بدون واسطهٔ کنترلر، خطر را زودتر تشخیص میدهد.
TA و RA
اگر هواپیمای دیگری در حال نزدیکشدن باشد، سامانه اول یک هشدار ترافیک بهنام TA میدهد که فقط خبر میدهد کجا نگاه کنند. اگر فاصله باز هم کم شود، دستور فرار بهنام RA صادر میشود که بهصراحت میگوید صعود کن یا نزول کن.
چرا دستور همیشه عمودی است
دو TCAS روی دو هواپیمای درگیر، پیش از صدور دستور با هم رادیویی هماهنگ میشوند تا دستورهایشان با هم تناقض نداشته باشد، یکی صعود و دیگری نزول. این هماهنگی روی محور عمودی سادهتر و سریعتر از مانور افقی است، به همین دلیل دستورها همیشه بالا یا پاییناند.
رابطهاش با ترانسپوندر
TCAS فقط با هواپیمایی حرف میزند که ترانسپوندر فعال دارد؛ هواپیمای بدون ترانسپوندر برای این سامانه هم، مثل رادار ثانویه و آسمانجو، دیده نمیشود.
حادثهٔ اوبرلینگن
برخورد هوایی سال 2002 بر فراز اوبرلینگن آلمان، بین یک هواپیمای باری و یک هواپیمای مسافربری، زمانی رخ داد که TCAS یکی از دو هواپیما به خلبان دستور نزول داد، اما مراقبت پرواز همان لحظه، بدون آگاهی از آن دستور، درخواست نزول متفاوتی کرد و خلبان دستور زمینی را بر TCAS ترجیح داد. این حادثه به تغییر رویهٔ جهانی انجامید: از آن پس، در صورت تناقض، خلبانان باید همیشه از دستور TCAS پیروی کنند، نه از دستور کنترلر.