ایدیاس-بی روی هواپیما
ADS-B (onboard equipment)ساختار و سامانهها
برخلاف ترنسپاندر کلاسیک که تنها به پرسش رادار پاسخ میدهد، ایدیاس-بی خودش، بدون آنکه چیزی از آن خواسته شود، مختصات جیپیاس هواپیما را دهها بار در دقیقه به بیرون مخابره میکند؛ نقشهٔ زندهٔ آسمانجو عمدتاً روی همین جریان پیوسته از پیامها ساخته شده است.
پخش خودکار و وابسته به ناوبری
نام کامل این فناوری «پخش خودکار وابسته به ناوبری» است: خودکار یعنی بدون درخواست کسی پخش میشود، و وابسته به ناوبری یعنی دادهای که پخش میکند از گیرندهٔ جیپیاس خود هواپیما میآید، نه از اندازهگیری یک رادار بیرونی. این تفاوت بنیادی آن با ترنسپاندر کلاسیک است که تنها به پرسش پاسخ میدهد.
بسامد 1090 مگاهرتز
بیشتر هواپیماهای مسافربری این پیامها را روی بسامد 1090 مگاهرتز، همان بسامدی که ترنسپاندر مود اس هم روی آن پاسخ میدهد، پخش میکنند؛ به همین دلیل بسیاری از گیرندههای زمینی که ایدیاس-بی را میشنوند، سختافزار مشترکی با گیرندهٔ مود اس دارند.
الزام قانونی نصب
از حدود سال 2020، آمریکا و اتحادیهٔ اروپا نصب ایدیاس-بی خروجی را برای پرواز در بیشتر فضاهای هوایی کنترلشده الزامی کردند؛ پیش از آن بسیاری از هواپیماها، بهویژه در هوانوردی عمومی، تنها ترنسپاندر ساده داشتند و در سامانههای ردیابی مبتنی بر ایدیاس-بی دیده نمیشدند.
چه چیزی سایت میبیند و کجا نمیبیند
آسمانجو موقعیت، ارتفاع، سرعت زمینی و مسیر زمینی هر هواپیمای دارای ایدیاس-بی فعال را از همین پیامها میخواند. اما جایی که هیچ گیرندهٔ زمینی یا ماهوارهای صدای هواپیما را نمیشنود، مثل میانهٔ یک اقیانوس بزرگ یا یک ناحیهٔ کمجمعیت، هیچ دادهای هم به سایت نمیرسد و نماد هواپیما از روی نقشه محو میشود؛ برای اینکه حرکت نماد در همین بازههای کوتاه بیداده تکانخورده به نظر نرسد، نقشه گاهی جای بعدی را صرفاً بر پایهٔ روند قبلی برآورد میکند، تخمینی که با رسیدن نخستین پیام واقعی بلافاصله کنار گذاشته میشود.
برخی هواپیماهای کوچکتر، بهویژه در هوانوردی عمومی، هنوز تنها ترنسپاندر ساده دارند و ایدیاس-بی خروجی ندارند؛ موقعیت این دسته گاهی با سنجش تفاوت زمانی رسیدن سیگنالشان به چند ایستگاه گیرندهٔ زمینی مختلف حدس زده میشود، روشی که هرچه شبکهٔ گیرندهها در آن منطقه تراکم بیشتری داشته باشد، نتیجهٔ دقیقتری میدهد.