ایرباس A320 و خانوادهٔ فلایبایوایر
Airbus A320تاریخ و صنعت
ایرباس A320 در ۱۹۸۸ نخستین هواپیمای مسافربری با فرمان کاملاً دیجیتال شد؛ خانوادهاش امروز رقیب اصلی بوئینگ ۷۳۷ در بازار باریکپیکر جهان است.
فرمان دیجیتال بهجای سیم و قرقره
در هواپیماهای پیش از A۳۲۰، حرکت فرمان خلبان از طریق سیم و قرقرهٔ مکانیکی مستقیماً به سطوح کنترلی بال و دم میرسید. ایرباس A۳۲۰، که در ۱۹۸۷ پرواز آزمایشی و در ۱۹۸۸ خدمت تجاری را آغاز کرد، نخستین هواپیمای مسافربری بود که این ارتباط را با سیمهای الکتریکی و رایانه جایگزین کرد؛ فناوریای به نام فلایبایوایر.
رایانهٔ پروازی A۳۲۰ فرمان خلبان را میخواند و آن را در محدودهٔ ایمن هواپیما اجرا میکند؛ اگر خلبان دستوری بدهد که هواپیما را به وضعیت خطرناکی مثل واماندگی ببرد، رایانه آن را تعدیل میکند. این طراحی هم وزن هواپیما را کم کرد و هم لایهای از حفاظت خودکار به پرواز افزود، هرچند در دهههای بعد دربارهٔ مرز اختیار خلبان در برابر رایانه بحثهای ایمنیای هم برانگیخت.
یک خانواده، یک گواهی خلبانی
ایرباس از همان ابتدا A۳۲۰ را بهصورت خانواده طراحی کرد: A۳۱۸ و A۳۱۹ کوچکتر و A۳۲۱ بزرگتر، همه با کابین خلبان و رفتار پروازی مشترک بهاندازهای که خلبانان با آموزشی کوتاه بین آنها جابهجا میشوند. همین یکپارچگی برای شرکتهای هواپیمایی هزینهٔ آموزش و برنامهریزی خدمه را پایین آورد.
نسل نئو (A۳۲۰neo)، از ۲۰۱۶ به بعد، موتورهای تازه و نوکبالهای شارکلت گرفت که مصرف سوخت را نسبت به نسل قبل بهطور محسوسی کاهش داد و ایرباس را در رقابت مستقیم با نسل مکس بوئینگ ۷۳۷ قرار داد.
جایگاه در بازار جهانی
خانوادهٔ A۳۲۰ در دهههای اخیر بهطور مداوم سهم فروش نزدیک یا برابر با ۷۳۷ داشته و در کنار آن، ستون فقرات ناوگان باریکپیکر بسیاری از خطوط هوایی جهان از جمله در ایران و منطقه شده است. رقابت این دو خانواده، به همراه ایرباس A۳۳۰/A۳۵۰ در برابر بوئینگ ۷۷۷/۷۸۷ در بخش پهنپیکر، شکل امروز رقابت دوقطبی صنعت را تعیین میکند.
بیش از دههزار فروند از خانوادهٔ A۳۲۰ تاکنون سفارش داده شده، رقمی که آن را در کنار بوئینگ ۷۳۷ به یکی از دو ستون اصلی ناوگان مسافربری جهان تبدیل کرده؛ اکثر خطوط هوایی بزرگ امروز یا A۳۲۰ دارند، یا ۷۳۷، یا هر دو را در کنار هم پرواز میدهند.