بوئینگ ۷۳۷ و نسلهایش
Boeing 737تاریخ و صنعت
بوئینگ ۷۳۷، که در ۱۹۶۷ پرواز کرد، طی چهار نسل تا امروز پرفروشترین هواپیمای مسافربری تاریخ شده؛ اما نسل مکس آن با دو سانحهٔ مرگبار در ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ اعتماد صنعت را به چالش کشید.
هواپیمایی برای مسیرهای کوتاه
بوئینگ در دههٔ ۱۹۶۰، در پاسخ به تقاضای خطوط هوایی برای هواپیمایی کوچکتر و ارزانتر از ۷۰۷ برای مسیرهای کوتاهتر، ۷۳۷ را طراحی کرد؛ نخستین پرواز آن در ۱۹۶۷ بود. طرح اولیه فقط حدود صد صندلی داشت و دو موتور را زیر بال آویزان میکرد، الگویی که در همهٔ نسلهای بعدی حفظ شد.
۷۳۷ در دهههای بعد بارها بزرگتر و کارآمدتر شد: نسل کلاسیک در دههٔ ۱۹۸۰، نسل نکستجنریشن (NG) از اواخر دههٔ ۱۹۹۰، و نسل مکس از ۲۰۱۷. هر نسل موتورهایی بزرگتر و کممصرفتر گرفت، بدون آنکه بدنهٔ پایه عوض شود.
بحران مکس
در نسل مکس، بوئینگ موتورهای بزرگتر و کممصرفتر را زیر بالی نصب کرد که برای موتورهای کوچکتر طراحی شده بود؛ برای جبران اثر این تغییر بر رفتار پروازی، نرمافزاری به نام MCAS اضافه شد که در شرایط خاص بدون دخالت مستقیم خلبان دماغهٔ هواپیما را پایین میآورد.
در اکتبر ۲۰۱۸ پرواز ۶۱۰ لاینایر اندونزی و در مارس ۲۰۱۹ پرواز ۳۰۲ اتیوپینایرلاینز، هر دو ۷۳۷ مکس، پس از فعال شدن نادرست همین سامانه بر اثر خطای یک حسگر سقوط کردند و مجموعاً ۳۴۶ نفر جان باختند. مقامهای هوانوردی سراسر جهان ناوگان مکس را برای نزدیک به دو سال زمینگیر کردند تا نرمافزار و آموزش خلبانان اصلاح شود.
بازگشت و جایگاه امروز
۷۳۷ مکس از ۲۰۲۰ به تدریج به خدمت بازگشت، اما بحران اعتماد عمومی و نظارتی به آن پایان نیافت؛ در ژانویهٔ ۲۰۲۴ یک پانل درِ اضطراری روی پرواز آلاسکاایرلاینز در میان پرواز جدا شد و بار دیگر توجه ناظران به کیفیت تولید بوئینگ را جلب کرد.
با این همه، با بیش از دههزار فروند تحویلشده در همهٔ نسلها، ۷۳۷ همچنان پرفروشترین خانوادهٔ هواپیمای مسافربری تاریخ است و رقیب اصلی آن، خانوادهٔ ایرباس A۳۲۰، در فروش با آن نزدیک رقابت میکند.