برفروبی و یخزدایی هواپیما
De-icing / Anti-icingفرودگاه و عملیات زمینی
پیش از برخاستن در هوای سرد، هواپیما را با مایع گرم میشویند تا یخ و برف روی بال از بین برود، و گاهی لایهای غلیظتر روی آن میپاشند تا تا زمان برخاستن یخ دوباره ننشیند؛ یخ نازک روی بال میتواند جریان هوا را بههم بزند.
چرا یخ روی بال خطرناک است
بال هواپیما با شکل دقیق سطحش نیروی بالابر میسازد؛ حتی لایهای نازک از یخ یا برف فشرده، به ضخامت چند میلیمتر، همان شکل صاف را بههم میزند و جریان هوا را ناهموار میکند، که میتواند نیروی بالابر لازم برای برخاستن را کاهش دهد. به همین دلیل قانون هوانوردی برخاستن با هرگونه آلودگی یخی روی سطوح کنترلی را ممنوع میکند، صرفنظر از اینکه هوا چند درجه سرد باشد.
یخزدایی و ضدیخ
مایع یخزدایی (اغلب گلیکول گرمشده، رقیقتر و بهرنگ نارنجی) روی بال و دم پاشیده میشود تا یخ و برف موجود را آب کند و بشوید؛ این مرحله فقط سطح را تمیز میکند و محافظتی برای بعد ندارد.
اگر بارش هنوز ادامه دارد یا فاصلهٔ زیادی تا برخاستن باقی مانده، لایهٔ دومی از مایع غلیظتر و چسبناکتر (اغلب سبز یا زرد) به نام مایع ضدیخ روی همان سطح پاشیده میشود؛ این لایه تا مدتی معین، به نام زمان مهلت (holdover time)، از نشستن یخ تازه جلوگیری میکند. هرچه بارش شدیدتر و دما پایینتر باشد، این مهلت کوتاهتر است؛ اگر پیش از برخاستن این مهلت تمام شود، هواپیما باید دوباره یخزدایی شود.
کجا و چطور انجام میشود
این کار یا کنار استند و پیش از حرکت انجام میشود، یا در فرودگاههای پرترافیک زمستانی در ایستگاههای مخصوصی نزدیک ابتدای باند که هواپیما پس از پوشبک، در مسیر تاکسی به سمت باند، از آنجا عبور میکند تا فاصلهٔ میان یخزدایی و برخاستن کوتاهتر و مهلت کمتر هدر برود.