خاموشی موتور و پرواز تک‌موتوره

Engine failure / single-engine flight

موتور و پیشرانش

هواپیمای دوموتوره باید بتواند از هر نقطهٔ مسیر، حتی با از کار افتادن یک موتور، ادامه دهد، اوج بگیرد و در فرودگاهی امن بنشیند؛ این نه یک شانس بلکه شرط گواهی آن است. خاموشی موتور در پرواز نادر و معمولاً قابل‌مدیریت است، نه به‌خودی‌خود یک سانحه.

چه چیزی موتور را خاموش می‌کند

برخورد پرنده، نقص مکانیکی داخلی، اتمام یا آلودگی سوخت، و به‌ندرت خطای انسانی از دلایل شناخته‌شدهٔ خاموشی موتورند. پروازهای معروفی مثل گیملی گلایدر در سال ۱۹۸۳، که به‌دلیل محاسبهٔ اشتباه واحد سوخت هر دو موتور یک بوئینگ ۷۶۷ خاموش شد، و ایر ترنزات پرواز ۲۳۶ در سال ۲۰۰۱ که با نشت سوخت هر دو موتور یک ایرباس A330 را از دست داد، نمونه‌های نادر از دست رفتن هر دو موتورند، نه یکی.

چه اتفاقی می‌افتد

با خاموشی یک موتور، خلبان دنبالهٔ رویه‌های حفظی مشخصی را اجرا می‌کند: ایمن‌سازی موتور آسیب‌دیده، شامل قطع سوخت و برق آن، و جبران رانش نامتقارنی که موتور سالم روی بدنه ایجاد می‌کند با سکان دم. هواپیما با یک موتور به‌مراتب کندتر اوج می‌گیرد و اغلب مجبور می‌شود به ارتفاعی پایین‌تر از ارتفاع برنامه‌ریزی‌شده، اصطلاحاً کاهش ارتفاع اضطراری، برود.

شرط گواهی و ETOPS

قوانین صدور گواهی هر هواپیمای دوموتوره ایجاب می‌کند از لحظهٔ سرعت تصمیم برخاست، حتی با از کار افتادن یکی از دو موتور، شیب صعود کافی برای عبور امن از موانع اطراف باند حفظ شود. همین قابلیت پرواز ایمن با یک موتور است که مبنای برنامهٔ ETOPS برای پروازهای دوموتورهٔ دوربرد روی اقیانوس قرار می‌گیرد، موضوعی که مقالهٔ جداگانه‌ای دارد.