انحراف مغناطیسی و شمارهٔ باند
Magnetic variation & runway numberingناوبری و مراقبت پرواز
شمارهٔ باند از روی جهت مغناطیسیاش گرفته میشود نه جهت جغرافیایی، و چون قطب مغناطیسی زمین آهسته جابهجا میشود، هر چند سال یکبار شمارهٔ باند بعضی فرودگاهها عوض میشود.
شمال مغناطیسی در برابر شمال جغرافیایی
قطب شمال جغرافیایی، محور چرخش زمین است و ثابت میماند. قطب شمال مغناطیسی، جایی است که قطبنما بهسمتش اشاره میکند و بهخاطر حرکت هستهٔ مذاب زمین، هر سال چند ده کیلومتر جابهجا میشود. فاصلهٔ زاویهای این دو در هر نقطهٔ زمین، انحراف مغناطیسی نام دارد.
چرا شمارهٔ باند تقسیم بر ده است
شمارهٔ باند، جهت مغناطیسیاش تقسیم بر ده و گرد شده به نزدیکترین عدد صحیح است. باند 29 یعنی رو به جهت مغناطیسی حدود 290 درجه؛ باند مقابلش که 180 درجه با آن فرق دارد، باند 11 نامیده میشود.
جابهجایی قطب و تغییر شمارهٔ باند
چون قطب مغناطیسی حرکت میکند، انحراف مغناطیسی یک فرودگاه هم بهتدریج تغییر میکند. وقتی این تغییر به مرز رقم صحیح بعدی برسد، فرودگاه باید علامت و نام باندش را رسماً عوض کند؛ کاری که هر چند دهه یکبار در فرودگاههای نزدیک به قطب بیشتر پیش میآید.
اثر روی هدینگ و ناوبری امروزی
قطبنمای مغناطیسی هواپیما هم باید همین انحراف را جبران کند تا هدینگی که خلبان میبیند با مسیر واقعی روی زمین همخوان باشد. سامانههای GNSS این تصحیح را خودکار انجام میدهند، اما شمارهٔ باند همچنان از روی همان قرارداد قدیمی مغناطیسی نوشته میشود.