باند

شماره‌گذاری

هر باند دو شماره دارد، یکی برای هر جهت استفاده، و منبع هر دو یک محاسبهٔ ساده روی قطب‌نماست: جهتی که هواپیما هنگام برخاستن یا نشستن به آن نگاه می‌کند را به نزدیک‌ترین ده درجه گرد می‌کنند و رقم صفر آخر را کنار می‌گذارند. برای نمونه، یک سر باند در جهت نزدیک به ۲۹۰ درجه، عدد ۲۹ را می‌گیرد، و سر مقابلش که دقیقاً معکوس همان جهت است، عدد ۱۱ را؛ چون دو سرِ یک باند همیشه ۱۸۰ درجه با هم اختلاف دارند، شمارهٔ دو سر همیشه ۱۸ واحد با هم فاصله دارد.

وقتی فرودگاهی بیش از یک باند موازی دارد، حرف L برای چپ، R برای راست و C برای وسط به شماره اضافه می‌شود، مثل ۲۹L و ۲۹R. این حرف‌ها را خلبان از کنترل ترافیک می‌شنود و روی نقشه‌های ناوبری هم چاپ می‌شوند تا با باند اشتباهی برخورد نکند.

جهت مغناطیسی زمین هم به‌آرامی جابه‌جا می‌شود، پس هر چند دهه شمارهٔ یک باند عوض می‌شود و علامتش را رنگ‌آمیزی می‌کنند؛ این تغییر ربطی به جابه‌جایی خود باند ندارد.

ساخت و بار مجاز

روسازی باند یا از آسفالت است یا از بتن، روی چند لایهٔ خاک و سنگ‌دانهٔ متراکم‌شده که باید بار محوری هواپیماهای پهن‌پیکر را تحمل کند. هر باند یک عدد PCN (کد طبقه‌بندی روسازی) دارد که در نشریات هوانوردی منتشر می‌شود و می‌گوید چه هواپیمایی با چه فشار لاستیکی مجاز به فرود روی آن است؛ عبور مکرر هواپیمایی سنگین‌تر از این عدد روسازی را زودتر از موعد خراب می‌کند.

کنار خود باند نواری به نام شانه (shoulder) هست که سطحش سست‌تر است و فقط برای خروج اضطراری از چرخ‌ها نگه داشته می‌شود، نه برای عبور معمول.

طول و جهت باد

طول باند مستقیماً روی این تأثیر می‌گذارد که یک هواپیمای معین با چه وزنی می‌تواند از آن‌جا برخیزد؛ فرودگاه‌های ارتفاع بالا یا هوای گرم به باند بلندتری نیاز دارند چون هوای رقیق‌تر برخاستن را سخت‌تر می‌کند. مقالهٔ «طول باند و محدودیت عملکرد» این حساب را باز می‌کند.

فرودگاهی که فقط یک جهت باد غالب دارد معمولاً یک باند کافی است؛ جایی که باد از جهت‌های گوناگون می‌وزد، دو باند متقاطع یا موازی می‌سازند تا همیشه یک باند رو به باد باشد، چون برخاستن و نشستن با باد از پهلو دشوارتر و پرخطرتر است.

چیزی که آسمان‌جو نشان می‌دهد

آسمان‌جو باند فرودی هر پرواز را از روی مسیر و ارتفاع نزدیک به زمینِ داده‌های ADS-B حدس می‌زند، نه از یک اعلام رسمی؛ در فرودگاه‌های پرترافیک با چند باند موازی این حدس گاهی بین دو باند نزدیک به هم مردد می‌ماند. شمارهٔ باند و طولش برای فرودگاه‌های اصلی در صفحهٔ فرودگاه دیده می‌شود؛ عدد PCN و جزئیات روسازی جزو داده‌های این سایت نیست.