آشفتگی هوا

Turbulence

هواشناسی هوانوردی

آشفتگی نامی است برای هر جنبشِ نامنظمِ هوا که کابین را تکان می‌دهد و مسافر را در صندلی جابه‌جا می‌کند؛ نوشتارِ هواشناسی آن را «تلاطم» می‌نامد و کارکنانِ پرواز معمولاً «توربولانس». بیشترِ اوقات موضوعِ آسایشِ مسافر است نه خطرِ پرواز، و چهار خانوادهٔ اصلی دارد که هرکدام از یک مکانیزم فیزیکی متفاوت می‌آیند.

چهار خانواده، چهار سرچشمه

آشفتگی همرفتی از هوای گرمی می‌آید که ستون‌وار بالا می‌رود، مثل زیرِ یک ابر کومولونیمبوس. آشفتگی کوهستانی وقتی رخ می‌دهد که باد از روی یک رشته‌کوه رد می‌شود و پشت آن به موج‌هایی تبدیل می‌شود که تا کیلومترها بالاتر ادامه دارند.

آشفتگی هوای صاف در نزدیکی رودباد و بدون هیچ ابری رخ می‌دهد، و آشفتگیِ دنبالهٔ گردابی از بالِ هر هواپیمای دیگری در جلو باقی می‌ماند، حتی وقتی هوا کاملاً آرام باشد.

درجه‌بندی شدت

آشفتگیِ خفیف یعنی تکانی که کمربند را لازم می‌کند اما نوشیدنی را نمی‌ریزد. آشفتگیِ متوسط اشیای بسته‌نشده را جابه‌جا می‌کند. آشفتگیِ شدید هواپیما را برای لحظاتی از کنترلِ روانِ خلبان خارج می‌کند و مسافرانِ بی‌کمربند را می‌تواند به سقف پرتاب کند؛ همین دسته‌های شدید و بالاتر هستند که در سیگمت گزارش می‌شوند.

آشفتگی روی نقشهٔ آسمان‌جو

آسمان‌جو دو منبع را روی هم می‌گذارد: گزارش‌های واقعیِ خلبانان (پایرپ) که تجربهٔ لحظه‌ای یک هواپیمای واقعی را حمل می‌کنند، و یک لایهٔ برآوردی که از داده‌های مدل هواشناسی محاسبه می‌شود. لایهٔ برآوردی یک پیش‌بینیِ مدل است، نه گزارشِ چشمِ یک خلبان، و باید همین‌طور خوانده شود.

نبودِ نقطه روی این لایه در یک منطقه به‌معنای آرامیِ قطعیِ آن آسمان نیست؛ به‌معنای این است که نه خلبانی از آنجا گزارش داده و نه مدل چیزی نشان می‌دهد، که با تراکم کم پرواز در بسیاری مناطق ایران، اتفاقِ معمولی است.