بارگیری و توزیع وزن

چرا فقط وزن کافی نیست

هواپیما نه‌فقط باید سبک‌تر از حداکثر وزن مجازش باشد، بلکه مرکز ثقل کل بارش هم باید در محدوده‌ای مشخص، نه خیلی جلو و نه خیلی عقب، بنشیند. مرکز ثقل خیلی عقب هواپیما را بی‌ثبات و سخت کنترل می‌کند، و مرکز ثقل خیلی جلو نیروی بیشتری از دم برای کنترل ارتفاع می‌طلبد که ممکن است در برخاستن یا فرود کافی نباشد.

برگهٔ بار

پیش از هر پرواز، تیم بارگیری تعداد و وزن مسافر، چمدان، بار و پست را با وزن سوخت جمع می‌زند و مرکز ثقل حاصل را حساب می‌کند؛ نتیجه در برگهٔ بار می‌آید که خلبان امضا می‌کند و بخشی از مدارک رسمی پرواز است. اگر بارگیری واقعی با این برگه فرق کند، هواپیما تا اصلاح دوباره حق برخاستن ندارد.

چمدان و بار سنگین‌تر معمولاً در محفظه‌های مشخصی از انبار زیر کابین چیده می‌شوند تا مرکز ثقل کنترل‌شده بماند؛ در هواپیماهای باری این چیدمان با کمربند و قلاب مخصوص محکم می‌شود تا در تکان یا شتاب ناگهانی جابه‌جا نشود.

وزن خالی و بار مفید

وزن خود هواپیما بدون سوخت و بار مفید، وزن خالی عملیاتی (operating empty weight) نام دارد؛ هرچه از سقف وزن مجاز برخاست کم شود، آن‌چه می‌ماند بار مفید است که میان سوخت، مسافر و بار تجاری تقسیم می‌شود. در پروازهای مسیر طولانی، سوخت سهم بزرگ‌تری از این بار مفید را می‌گیرد و جای کمتری برای بار تجاری باقی می‌ماند.